Sinh ra tại thôn Minh Châu, xã Đông Minh, huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình (nay là tỉnh Hưng Yên), tuổi thơ của Phan Thị Hòa gắn liền với những cánh đồng muối mặn chát gió biển. Dưới cái nắng cháy da của miền duyên hải, cô bé Hòa sớm quen với sự nhọc nhằn, biết quý từng hạt gạo, bát cơm làm nên từ mồ hôi và công sức của người lao động.

Tháng 10-1978, Phan Thị Hòa viết đơn tình nguyện nhập ngũ. Sau khi tốt nghiệp lớp trung cấp quân nhu thuộc Tổng cục Hậu cần, tháng 5-1980, chị được điều động về công tác tại Học viện Hậu cần. Đến tháng 6-2011, sau hơn 30 năm gắn bó với quân ngũ, chị được nghỉ hưu theo chế độ với quân hàm Trung tá QNCN.

Nhớ lại những ngày đầu nhập ngũ, chị chia sẻ: “Chính môi trường Quân đội kỷ luật nghiêm khắc đã rèn giũa giúp tôi trưởng thành từng ngày. Tôi luôn tự nhủ: Đã là người lính thì dù ở cương vị nào cũng phải hoàn thành tốt nhiệm vụ”.

Khi được về Học viện Hậu cần, cơ duyên đã đưa chị đến với công tác nuôi quân. Với chị, việc bảo đảm đời sống cho bộ đội học tập, huấn luyện và sẵn sàng chiến đấu cũng là một phần của nhiệm vụ chính trị. Nhận thức rõ điều ấy, chị xác định gắn bó lâu dài và nỗ lực hết mình với nghề.

Với tính tình hòa nhã, tác phong năng động, chịu khó, tỉ mỉ, lại được đào tạo bài bản về chuyên ngành nấu ăn nên từ khi về Học viện công tác cho đến lúc nghỉ hưu trên cương vị Bếp trưởng, chị Phan Thị Hòa luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Dù là những ngày hè oi bức hay mùa đông lạnh giá, bếp ăn thường xuyên phục vụ bình quân khoảng 700 suất ăn, có giai đoạn cao điểm (1980-1983) bếp phục vụ hơn 2.500 suất, chị và đồng đội vẫn bảo đảm đầy đủ, chu đáo từng bữa ăn cho bộ đội.

leftcenterrightdel

Chị Phan Thị Hòa khi còn làm việc tại bếp nuôi quân của Học viện Hậu cần. 

Công việc bếp núc trong Quân đội cũng như làm dâu trăm họ. Không kể ngày nghỉ, ngày lễ, ngày tết, sáng-trưa-tối đều phải phục vụ bữa ăn cho bộ đội. Có thời kỳ, lương thực, thực phẩm thiếu thốn, chế độ ăn thấp, làm sao để bộ đội có bữa ăn đủ chất, hợp khẩu vị là nỗi trăn trở không chỉ của riêng Bếp trưởng Phan Thị Hòa mà của tất cả những người lính nuôi quân ở các đơn vị nói chung.

Từ thực tiễn công việc, chị rút ra kinh nghiệm: Muốn bảo đảm chất lượng bữa ăn phải kiểm soát chặt chẽ đầu vào của các loại thực phẩm bảo đảm tươi ngon và trong quá trình chế biến phải chú ý cẩn thận tất cả các khâu. Mâm cơm cũng cần khéo léo kết hợp màu sắc, mùi vị để tạo cảm giác ngon miệng cho người ăn...

Mỗi ngày, công việc của bếp bắt đầu từ rất sớm, khi cả đơn vị còn chìm trong sương sớm thì khu bếp đã sáng đèn, đỏ lửa. Khối lượng công việc lớn đòi hỏi công tác tổ chức chặt chẽ và tính kỷ luật cao, đúng thực đơn, đúng tiêu chuẩn, cân đối dinh dưỡng, phù hợp với cường độ học tập và huấn luyện của giáo viên, học viên. Là người phụ trách chung, ngày nào chị Phan Thị Hòa cũng có mặt từ sớm, kiểm tra từng khâu, tỉ mỉ xem xét từng loại thực phẩm, hướng dẫn cách chế biến món ăn, sắp xếp mâm cơm... Chị luôn nhắc nhở nhân viên không được lãng phí thức ăn và thực hiện nghiêm quy trình vệ sinh, an toàn thực phẩm... Hằng ngày, chị cùng kế toán nắm chắc quân số, định mức và tiêu chuẩn ăn để dự trù sát lượng lương thực, thực phẩm. Thỉnh thoảng, chị cùng Trưởng ban Quân nhu khảo sát thị trường, chủ động tìm nguồn cung ổn định nhằm bảo đảm chất lượng bữa ăn cho bộ đội.

Những chuyến dã ngoại, diễn tập dài ngày của học viên cũng là thời điểm công việc của bếp ăn trở nên vất vả hơn. Chị thường trực tiếp đến khảo sát nguồn thực phẩm tại địa phương, tổ chức lực lượng hợp lý, phân công nhiệm vụ rõ ràng để bảo đảm bữa ăn cho bộ đội không thua kém khi ở đơn vị. Chị luôn tâm niệm rằng, bữa cơm ngon sẽ giúp cán bộ, học viên yên tâm học tập và công tác. Vì vậy, trong những ngày lễ, tết, bếp ăn lại càng tất bật hơn. Những mâm cỗ với các món ăn truyền thống được chuẩn bị chu đáo, tạo không khí ấm áp để mỗi cán bộ, học viên xa nhà cảm nhận được sự quan tâm của đơn vị như có người thân bên cạnh.

Ngoài nhiệm vụ nấu ăn, tổ chức điều hành, quản lý bếp, chị Hòa còn định hướng cho nhân viên tận dụng những khoảng đất trống trong đơn vị để tăng gia sản xuất. Những luống rau xanh cùng đàn lợn được chăm sóc từ nguồn thức ăn tận dụng trong bếp đã góp phần cải thiện đáng kể bữa ăn cho bộ đội, nhất là trong điều kiện thị trường thực phẩm có nhiều biến động.

Một dấu mốc quan trọng trong quá trình công tác của chị Phan Thị Hòa là khi Học viện Hậu cần triển khai thí điểm bếp ăn cơ khí-sử dụng hệ thống lò hơi thay thế bếp than, bếp củi truyền thống. Đây là mô hình nấu ăn hiện đại, quy mô lớn, đòi hỏi quy trình vận hành nghiêm ngặt và nhân viên phải được đào tạo bài bản. Được giao nhiệm vụ bếp trưởng bếp cơ khí, phụ trách hơn 70 nhân viên và phục vụ hơn 1.700 suất ăn mỗi ngày, chị đã chủ động tìm hiểu kỹ thuật, học hỏi kinh nghiệm, tổ chức tập huấn cho đội ngũ nhân viên để nhanh chóng thích nghi với phương thức nấu ăn mới. Nhờ đó, bếp ăn cơ khí nhanh chóng đi vào ổn định, phát huy hiệu quả, bảo đảm bữa ăn cho bộ đội vừa nhanh, an toàn, vừa bảo vệ môi trường.

Qua nhiều lần kiểm tra của Học viện và các cơ quan chức năng, các bếp ăn do chị Hòa phụ trách đều đạt danh hiệu “Bếp nuôi quân giỏi-Quản lý tốt”. Nhiều cán bộ, học viên từng được phục vụ tại đây đều thừa nhận chất lượng bữa ăn ở bếp nuôi quân luôn được bảo đảm chu đáo.

leftcenterrightdel
Các đại biểu cùng Bếp trưởng Phan Thị Hòa (thứ năm, từ trái sang) kiểm tra mâm cơm ngày Tết tại Học viện Hậu cần. Ảnh do nhân vật cung cấp

Trong suốt quá trình công tác, có 19 năm chị Phan Thị Hòa được bầu là Chiến sĩ thi đua cấp cơ sở và Chiến sĩ Quyết thắng (trong đó có 15 năm liên tục từ năm 1995 đến 2010). Năm 1980, chị tham gia công tác Đoàn và được Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tặng Huy chương Tuổi trẻ anh hùng bảo vệ Tổ quốc. Năm 1992, chị tham gia hội thảo ngành quân nhu toàn quân tại Thanh Hóa, được tặng bằng khen về kỹ thuật đào bếp Hoàng Cầm. Trong 10 năm liền (từ tháng 5-1989 đến tháng 4-1999), chị liên tục đạt danh hiệu “Giỏi việc nước-Đảm việc nhà” và được Tổng cục Chính trị tặng bằng khen. Tại Hội nghị điển hình tiên tiến toàn quân “Ngành Hậu cần Quân đội làm theo lời Bác Hồ dạy” giai đoạn 1995-2002, chị Phan Thị Hòa được Tổng cục Chính trị tặng bằng khen. Với những thành tích tiêu biểu trong quá trình công tác, năm 2004, chị tiếp tục được Thủ tướng Chính phủ tặng bằng khen. Ngoài ra, chị còn được tặng thưởng nhiều phần thưởng cao quý khác như: Huân chương Chiến công hạng Nhì, Ba; Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Ba; Huy chương Vì sự nghiệp giáo dục... Những thành tích ấy không phải là kết quả của một thời điểm, mà là cả một quá trình phấn đấu bền bỉ, liên tục của chị.

Sức khỏe và tinh thần của cán bộ, học viên chính là nền tảng để hoàn thành mọi nhiệm vụ. Những người lính nuôi quân tuy không trực tiếp cầm súng chiến đấu, nhưng họ đã góp phần tạo nên sức mạnh chiến đấu của Quân đội. Với chị Phan Thị Hòa, kỷ luật trong gian bếp cũng nghiêm khắc không kém trên thao trường. Trong công việc, chị luôn gương mẫu, tận tụy, nói đi đôi với làm; trong cuộc sống, chị giản dị, khiêm nhường và hòa đồng. Chính những phẩm chất ấy đã tạo nên uy tín tự nhiên, khiến chị trở thành điểm tựa tinh thần cho đồng đội.

Hơn 30 năm gắn bó với bếp nuôi quân, chị Phan Thị Hòa không chỉ giữ lửa cho những căn bếp mà còn truyền lửa tinh thần trách nhiệm và lòng yêu nghề, sự tận tụy thầm lặng của người lính hậu cần. Từ những bữa cơm giản dị nhưng ấm nóng, chị đã góp phần tiếp thêm sức mạnh cho bao thế hệ cán bộ, giáo viên, học viên và đội ngũ nhân viên vững bước trên con đường phụng sự Tổ quốc.

HOÀNG VĂN KÍNH