Rau tập tàng là tên gọi chung cho nhiều loại rau như rau má, rau dền, rau sam, mồng tơi... Các rau này chủ yếu mọc dại và được thu gom, lượm lặt từ các bờ kênh, thửa ruộng hoặc các khoảng đất trống quanh nhà. Chỉ cần cầm rổ rảo quanh các khu vườn là vô tư hái cả chục thứ rau xanh tươi mơn mởn. Nhớ hồi xưa nhà tôi nghèo, hễ hôm nào không có đồ ăn là má lại đưa cho cái rổ, kêu ra ruộng hái rau tập tàng đem về nấu. Rau ấy đem nấu toàn lõng bõng nước chứ làm gì có thịt, cá, tép gì mà nấu chung. Vậy mà bữa cơm nghèo lại chứa chan bao kỷ niệm về một thuở hàn vi, khi gia đình luôn ngồi chung quanh mâm cơm nóng hổi.

leftcenterrightdel

 Người dân bán rau tập tàng ở chợ nông sản phường Bạc Liêu, tỉnh Cà Mau.

Theo các nhà nghiên cứu về Đông y, rau tập tàng vốn được xem như một thang thuốc dùng trong chăm sóc sức khỏe và ẩm thực dưỡng sinh. Các loại rau này cung cấp nhiều chất xơ và vitamin quan trọng cho cơ thể, nhất là các thành phần dinh dưỡng giúp mát gan, giải độc, giảm mỡ và an thần. Rau tập tàng cũng là nguồn cung cấp chất xơ dồi dào và các chất chống oxy hóa, góp phần bảo vệ hệ thống tim mạch, giảm nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến tim.

Cách nấu rau đơn giản lắm. Nước canh có thể dùng nước dừa xiêm hoặc nước lã nấu cho sôi lên, thả chả cá thác lác hay cá đồng làm sạch vào, nêm chút bột ngọt, hạt nêm. Muốn canh thơm thì rắc thêm chút tiêu xanh, mỡ tỏi phi vàng. Nước canh ngọt thanh, mang hương vị đặc trưng của rau đồng, vừa húp vừa chan vã mồ hôi. Nếu không nấu canh thì cũng có thể đem luộc chấm kho quẹt, chấm tương hay xào tỏi chấm nước mắm ớt hiểm xanh cũng rất ngon.

Đã bắt đầu vào mùa mưa, những mầm xanh của rau tập tàng đua nhau nảy nở. Người dân hái rau đem ra chợ bán để trang trải cuộc sống. Tại chợ, một cân rau tập tàng được bán với giá 30 nghìn đồng. Dù giá cao nhưng rau luôn bán hết rất nhanh. Có người tự đặt câu hỏi: Xứ mình ruộng đất và vườn tạp bỏ hoang nhiều. Nếu được phát động phong trào nông dân cải tạo vườn tạp hay phủ xanh bờ liếp vốn bị bỏ hoang cho cây rau tập tàng phát triển, phải chăng sẽ tạo nên sinh kế và tăng thêm thu nhập cho nhiều người?

Trên thực tế, cây rau tập tàng giúp nhiều hộ dân nuôi con ăn học. Bà Trương Thanh Xuân, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã Phước Long, tỉnh Cà Mau cho biết: “Với nhiều hộ nghèo không có đất sản xuất, việc hái rau tập tàng đem bán đã góp phần trang trải cuộc sống, tăng thu nhập và thoát được cái nghèo. Thấy được tính hiệu quả này, xã đã và đang vận động phát động phong trào nông dân cải tạo vườn tạp, phát triển các loại rau đồng và hướng đến mở rộng thị trường tiêu thụ”.

Hiện nay, rau tập tàng ngày càng phổ biến, không còn là món ăn thoát nghèo thuở hàn vi. Ở miền Tây, từ các quán cơm bình dân đến nhà hàng sang trọng đều có sự hiện diện của rau tập tàng. Thật vui khi loại rau mang đậm tình quê đang dần trở thành đặc sản. Món rau canh quê này vốn là tài nguyên cần được khai thác, mang hy vọng phủ xanh đất trống và tạo thêm sinh kế cho người dân.

Bài và ảnh: LƯ DŨNG