Trong một đoạn video dài 8 phút được công bố vào sáng sớm ngày cuối cùng của tháng 2, đúng 8 tuần sau khi Washington tấn công Venezuela, khi phần lớn người dân Mỹ còn đang ngủ, ông Trump đã “ngửa bài” bằng chiến dịch quân sự mang tên “Cơn thịnh nộ sử thi”. Ông muốn lật đổ chế độ thần quyền, buộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) phải đầu hàng hoàn toàn (hoặc tiêu diệt các thành viên của lực lượng này bằng tay quân đội Mỹ), đồng thời chấm dứt chương trình hạt nhân gây tranh cãi của Tehran. Theo báo Mỹ The New Yorker, đây là “một cuộc chiến mang tính cá nhân và bốc đồng” với tham vọng về chính trị và quân sự vượt xa bất kỳ chiến dịch nào trước đây của Mỹ tại khu vực vốn đã luôn bất ổn.

Với phong cách luôn hết sức tự tin vào “thiên mệnh” của mình, ông Trump kêu gọi 92 triệu người dân Iran nổi dậy và thành lập một chính phủ mới: “Trong nhiều năm qua, các bạn đã cầu xin nước Mỹ giúp đỡ nhưng không nhận được gì. Giờ đây, các bạn có một tổng thống mang đến cho các bạn điều mình mong muốn. Vậy hãy xem các bạn sẽ phản ứng thế nào. Nước Mỹ ủng hộ các bạn bằng sức mạnh áp đảo và hủy diệt”.

Ông Trump gọi đây “có thể là cơ hội duy nhất cho nhiều thế hệ”. Tổng thống Mỹ cũng yêu cầu Lực lượng An ninh Iran và IRGC lập tức hạ vũ khí. Ông hứa sẽ dành cho họ “quyền miễn trừ hoàn toàn” nếu đầu hàng, nếu không sẽ phải đối mặt với “cái chết không thể tránh khỏi”. Ông cũng loại trừ khả năng tiến hành chiến dịch trên bộ và sẽ không ném bom vào các khu dân cư. Vì theo ông, nếu làm thế thì những người nổi dậy Iran sẽ không dám xuống đường. Theo dự tính mà Tổng thống Mỹ tiết lộ trong cuộc trả lời phỏng vấn báo Daily Mail, cuộc chiến Iran có thể sẽ kéo dài tối đa khoảng 4 tuần.

leftcenterrightdel
 Cột khói bốc lên sau vụ nổ tại Tehran, Iran ngày 2-3. Ảnh minh họa: Getty Images

Tuy nhiên, trong thực tế, những cuộc tấn công sát ván và tàn bạo mà Washington đã và đang tiến hành với sự phối hợp cùng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho tới thời điểm này vẫn chưa có kết cục rõ ràng. Đa phần người dân Iran đều không hưởng ứng tinh thần “cõng rắn cắn gà nhà” mà phương Tây rất muốn gieo rắc ở quốc gia này. Dù rằng 48 nhân vật cấp cao của Iran (theo lời ông Trump), trong đó có Đại giáo chủ Ali Khamenei, đã bị thiệt mạng.

Theo nhiều nhà quan sát, tình hình trên có thể ở mức độ nào đấy đã làm suy giảm chất lượng hoạch định chiến lược và sự phối hợp liên ngành của Tehran. Tuy nhiên, nước Cộng hòa Hồi giáo Iran không phải là một chế độ chính trị phụ thuộc vào một cá nhân duy nhất! Tổn thất, kể cả ở cấp lãnh đạo cao nhất, sẽ không dẫn đến sự sụp đổ của nhà nước vốn được điều hành chủ yếu bởi IRGC...

Thực tế cho thấy, người dân Iran đã thực sự biết cách biến đau thương thành hành động báo thù và đáp trả sự gây hấn từ phía Mỹ và Israel bằng các đòn tấn công bạo liệt không ngờ nhằm vào chính quốc gia Do Thái cũng như các nước láng giềng ở vịnh Ba Tư, nơi hầu như quốc gia nào cũng có căn cứ quân sự của Mỹ. Đại diện Bộ Tổng tham mưu Lực lượng Vũ trang Iran tuyên bố nước này sẽ dạy cho Israel và Mỹ một “bài học mà họ chưa từng trải qua trong lịch sử của mình”.

Theo ông Ali Vaez, Giám đốc dự án về Iran tại Nhóm Khủng hoảng quốc tế (International Crisis Group), phát biểu trong một cuộc trao đổi ý kiến với phóng viên của tờ The New Yorker: “Ý tưởng phổ biến ở Washington và Tel Aviv rằng việc ném bom Iran bằng cách nào đó sẽ kích động một cuộc nổi dậy của người dân không phải là một chiến lược, mà chỉ là suy nghĩ theo kiểu mong muốn trở thành hiện thực”. Ông Ali Vaez cho rằng: “Bom đạn có thể phá hủy cơ sở hạ tầng. Chúng có thể làm suy yếu năng lực, nhưng chúng không tạo ra được các xu hướng chính trị có tổ chức khác”.

Theo bình luận của báo The New Yorker, “đối với một người khao khát Giải Nobel Hòa bình, cuộc chiến do chính ông chủ động phát động này gần như là hành động liều lĩnh đến mức điên rồ!”. Bởi lẽ, một chiến dịch quân sự từ sự vu vạ về chương trình hạt nhân của Tehran sẽ không thể làm thay đổi chế độ ở Iran mà chỉ làm cho tình hình ở Trung Đông tăng phần "rối như canh hẹ". Cựu Thủ tướng Ba Lan Leszek Miller trên mạng xã hội X đã nhận xét rằng, Tổng thống Donald Trump “sẽ phải tìm kiếm con đường đúng đắn để thoát khỏi cuộc xung đột với Iran” vì: “Vấn đề không phải là liệu nước Mỹ có thể tung ra đòn tấn công hay không. Câu trả lời cho điều đó chúng ta đã biết. Vấn đề là liệu họ có thể dừng các đòn tấn công hay không. Và trong chính trị quốc tế, kết thúc một cuộc chiến đôi khi còn khó hơn việc bắt đầu nó”...

Nhà cựu phân tích CIA Scott Ritter, trong chương trình phát sóng trên kênh YouTube của Glenn Diesen, đã cho rằng các hành động của Tổng thống Donald Trump có thể được xem là một hành động “tự sát chính trị”. Ông Ritter đã nhắc lại lời của Tổng thống Nga Vladimir Putin khi đề cập tới vấn đề xung đột Nga với Ukraine: “Điều quan trọng là không chỉ kết thúc chiến tranh, mà còn phải kết thúc theo cách giải quyết được những nguyên nhân cốt lõi”.

Thêm vào đó, như báo Đức Der Spiegel nhận xét, cuộc chiến chống lại Iran hiện nay đang làm cho chính trường, xã hội Mỹ và ngay cả Nhà Trắng thêm phần chia rẽ. Báo Mỹ The American Conservative còn cho rằng, Mỹ sẽ thất bại trong cuộc xâm lăng Iran và một khi chính quyền ở Tehran vẫn “tai qua nạn khỏi” thì ở họ sẽ không còn chút niềm tin nào đối với Washington nữa. Nhìn theo góc độ đó, Washington rất có thể sẽ bị sa lầy trong cơn ác mộng Ba Tư! Điều này sẽ ảnh hưởng một cách rất tiêu cực tới tương lai chính trị của Tổng thống Mỹ cũng như của Thủ tướng Israel.

HỒNG THANH QUANG