Đây là cột mốc đáng ghi nhớ với “xứ sở sông Hằng”, bởi nó không đơn thuần chỉ là sự thay đổi thứ tự trong bảng xếp hạng mà đằng sau đó là bóng dáng đang hiện rõ của một siêu cường. Chỉ trong vòng hơn một thập kỷ, Ấn Độ lần lượt vượt qua các nền kinh tế chủ chốt như Italy, Pháp, Anh và nay là Nhật Bản. Chưa dừng ở đó, với GDP dự báo sẽ đạt 7.300 tỷỉ USD vào năm 2030, Ấn Độ sẽ thay thế vị trí thứ ba của Đức trong nền kinh tế toàn cầu.

Nếu chỉ nhìn vào GDP bình quân đầu người, những hạn chế về cơ sở hạ tầng cùng ảnh hưởng của chủ nghĩa bảo hộ thương mại vẫn còn khá mạnh ở Ấn Độ, thì khó có thể thấy hết được sự trỗi dậy mạnh mẽ của đất nước này. Từ một nước với nạn đói triền miên, Ấn Độ đã tự túc lương thực và nay trở thành cường quốc xuất khẩu lương thực hàng đầu thế giới. Từng là nước nghèo, chậm phát triển, Ấn Độ đã vươn lên thành “đầu tàu” tăng trưởng của nền kinh tế toàn cầu. Tính đến đầu năm 2026, Ấn Độ đóng góp tới 17-18,2% vào tăng trưởng GDP toàn cầu.

leftcenterrightdel

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Thống đốc bang Maharashtra, Ấn Độ. Ảnh: PHẠM KIÊN

Suốt cả thập kỷ qua, tốc độ tăng trưởng GDP của Ấn Độ khiến thế giới phải nể phục. Nhìn lại lịch sử, phải mất 67 năm, GDP Ấn Độ mới đạt mốc nghìn tỷ đầu tiên nhưng chỉ cần 8 năm để đạt nghìn tỷ thứ hai, 5 năm để vượt qua mốc nghìn tỷ thứ ba và chưa đầy 4 năm để vươn tới mốc nghìn tỷ thứ tư.

Lợi thế nổi bật của Ấn Độ nằm ở quy mô dân số, với hơn 1,47 tỷ người, trong đó khoảng 65% thuộc độ tuổi lao động. Nguồn nhân lực dồi dào và tầng lớp trung lưu gia tăng nhanh tạo ra thị trường tiêu dùng lớn, giúp duy trì nhu cầu nội địa mạnh mẽ ngay cả khi kinh tế toàn cầu giảm tốc. Tuy nhiên, bước nhảy vọt của Ấn Độ là kết quả của những chính sách khôn khéo, đặc biệt là dưới thời của Thủ tướng Narendra Modi.

Kể từ cuộc Cách mạng công nghiệp, lịch sử kinh tế thế giới hầu như đã đóng đinh một công thức chung: Không quốc gia nào có thể vươn lên nhóm dẫn đầu mà không dựa vào sức mạnh của ngành sản xuất và chế tạo. Đức và Nhật Bản đã vươn mình từ đống tro tàn hậu Thế chiến thứ hai nhờ các nhà máy, trong khi Trung Quốc hóa siêu cường nhờ danh xưng “công xưởng của thế giới” với 25% GDP đến từ lĩnh vực sản xuất.

Thế nhưng, Ấn Độ trỗi dậy dựa trên một lộ trình hoàn toàn khác biệt. Khi Thủ tướng Narendra Modi phát động chiến dịch “Make in India” đầy tham vọng vào năm 2014 nhằm biến đất nước thành trung tâm chế tạo mới, thay vì dựa vào các dây chuyền lắp ráp hàng loạt, cỗ máy tăng trưởng của Ấn Độ được dẫn dắt bởi khu vực dịch vụ. Quốc gia Nam Á này tập trung tối đa nguồn lực vào các ngành nghề mang lại giá trị gia tăng cao như thiết kế chip, kỹ thuật máy tính, mạng lưới vận tải thương mại và cung cấp dịch vụ văn phòng cho các tập đoàn đa quốc gia.

Ngày nay, kinh tế Ấn Độ nổi tiếng không phải bởi những ngành truyền thống như dệt may, giày dép mà là “Thung lũng silicon” Bangalore, nơi duy nhất có thể cạnh tranh với “Thung lũng silicon” của Mỹ. Theo đánh giá của Business Insider, đây là một trong 18 thành phố sáng tạo nhất thế giới, nơi đặt trụ sở của 200 công ty công nghệ cao, trong số đó có nhiều thương hiệu nổi tiếng thế giới như Siemens, Hewlett Packard, Motorola, Yahoo, Infosy, Dell, Oracle, GM... Vùng lõi Bangalore là trung tâm công viên công nghệ quốc tế rộng 28ha, quy tụ gần 30.000 chuyên gia hàng đầu, tạo ra doanh thu 17 tỷ USD/năm.

Sự thành công của Ấn Độ trong ngành công nghệ thông tin (IT) không đến từ may mắn mà là kết quả của một chiến lược dài hạn lấy con người làm trung tâm. Ấn Độ chọn cách đào tạo thông qua hệ thống viện khoa học, 1.000 trường đại học và cao đẳng đào tạo chuyên ngành về IT nằm rải rác khắp cả nước, chưa kể các cơ sở đào tạo tư nhân uy tín, các trung tâm đào tạo và đào tạo lại của các doanh nghiệp lớn. Hằng năm, Ấn Độ cho ra trường tới 900.000 kỹ sư mới, trong đó, số lượng lớn theo hướng công nghệ phần mềm và các lĩnh vực liên quan.

Việc tận dụng tiếng Anh như ngôn ngữ thứ hai, cùng với nguồn nhân lực đông đảo, trẻ tuổi và có nền tảng toán học-kỹ thuật vững chắc, đã đưa Ấn Độ trở thành thủ phủ IT của châu Á. Khẩu hiệu “India is IT” (Ấn Độ là công nghệ thông tin) được cả thế giới nể trọng. Ngày nay, lĩnh vực phần mềm ở Ấn Độ phát triển với tốc độ tăng trưởng hàng trăm % mỗi năm; có thể gặp rất nhiều kỹ sư tin học người Ấn tại trụ sở của các “ông lớn” công nghệ toàn cầu, như: Google, Microsoft, Apple, Amazon...

 “Cơ thể” kinh tế ngày càng cường tráng đang tạo sức bật giúp Ấn Độ khôi phục sự huy hoàng của nền văn minh sông Hằng, vươn tới tham vọng trở thành “cường quốc hàng đầu” thế giới. Tuy nhiên, mục tiêu của Ấn Độ là xác lập vai trò như một cầu nối chứ không phải để trở thành một siêu cường áp đặt. New Delhi không tìm cách thống trị trật tự thế giới mà cố gắng định hình lại trật tự này từ bên trong bằng cách thể hiện vai trò lãnh đạo liên minh các cường quốc trung bình và đang lên, những nước không hài lòng với trật tự bị áp đặt bởi sức mạnh.

Con đường đi đến mục tiêu “thế kỷ Ấn Độ” còn dài nhưng cái đích thì đã hiện rõ.

TƯỜNG LINH