Phóng viên (PV): Thưa đồng chí, cốt lõi nét văn hóa gần dân của bộ đội, đặc biệt là BĐBP như thế nào? Phải chăng đó không chỉ là nhiệm vụ, mà đã trở thành một lối sống, như bản năng của người lính khi bước chân vào bản làng?

Thiếu tướng Vũ Quốc Ân: Có thể nói văn hóa gần dân của Quân đội nói chung và BĐBP nói riêng là một điểm tiêu biểu của Bộ đội Cụ Hồ: Gần dân, dựa vào dân để chiến đấu, công tác; gần dân, giúp dân khắc phục mọi khó khăn, phát triển đời sống về mọi mặt; và gần dân, cùng nhân dân xây dựng thế trận biên phòng toàn dân vững chắc.

Suốt 67 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, cán bộ, chiến sĩ BĐBP đã luôn quán triệt sâu sắc phương châm “Đồn là nhà, biên giới là quê hương, đồng bào các dân tộc là anh em ruột thịt”, tạo nên phong cách “trọng dân, gần dân, hiểu dân và có trách nhiệm với dân”. Phong cách đó đã được kế thừa, phát huy qua các thế hệ cho đến hôm nay và chắc chắn cả mai sau.

Trên mọi địa bàn, trong mọi hoàn cảnh, cán bộ, chiến sĩ biên phòng đã luôn gắn bó máu thịt với nhân dân, “cùng ăn, cùng ở, cùng làm, cùng nói tiếng dân tộc”, đồng cam cộng khổ với đồng bào vượt qua những khó khăn, thử thách để đồng tâm hiệp lực bảo vệ từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc, vun đắp cuộc sống bình yên, no ấm ở khu vực biên giới.

leftcenterrightdel
Thiếu tướng Vũ Quốc Ân. Ảnh: TUỆ AN

Qua đó, BĐBP đã và đang tiếp tục lan tỏa phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ quân hàm xanh nơi biên giới; làm sâu sắc hơn văn hóa gần dân trong nhận thức của mỗi cán bộ, chiến sĩ và cụ thể hóa bằng hành động, việc làm để thực sự trở thành điểm tựa của nhân dân. Chính nhờ thế, nhân dân đã luôn tin tưởng, ủng hộ BĐBP; thực sự coi bộ đội như người con của thôn bản, là người có uy tín trong cộng đồng dân tộc mình. Đó là điểm tựa, là nền tảng cốt lõi để BĐBP tiếp tục nỗ lực vun đắp “thế trận lòng dân” và nền biên phòng toàn dân tại khu vực biên giới.

PV: Hiện nay, thật dễ thấy các chiến sĩ biên phòng có thể giao tiếp thuần thục bằng tiếng dân tộc thiểu số, am hiểu phong tục bản địa. Để có được điều đó, Bộ tư lệnh BĐBP đã có những chủ trương thực hiện như thế nào, thưa đồng chí?

Thiếu tướng Vũ Quốc Ân: Nghe hiểu và nói được tiếng đồng bào trên địa bàn công tác là một trong những phương tiện hữu hiệu của BĐBP để đến với dân hiệu quả nhất, ân tình nhất. Đó cũng là yêu cầu bắt buộc trong quá trình thực hiện nhiệm vụ của mỗi cán bộ, chiến sĩ biên phòng.

Xuất phát từ chức năng, nhiệm vụ của BĐBP, đặc điểm tình hình dân cư vùng biên giới nước ta và nhằm thực hiện tốt phương châm “Nghe được dân nói, nói cho dân hiểu, làm cho dân tin”, Bộ tư lệnh BĐBP đã ban hành nhiều chủ trương, quyết sách về việc học ngoại ngữ, học tiếng dân tộc đối với cán bộ, chiến sĩ BĐBP. Từ đó, việc học ngoại ngữ, học tiếng dân tộc thiểu số đã trở thành một phong trào thi đua trong toàn lực lượng, là nhu cầu tự thân của mỗi cán bộ, chiến sĩ. Việc thông thạo ngôn ngữ, phong tục, tập quán đã giúp cho cán bộ, chiến sĩ biên phòng có thêm kỹ năng công tác, một phương tiện để gần dân, hiểu dân, gắn bó sâu sắc với dân hơn.

Hoạt động này cũng đã thiết thực góp phần thực hiện hiệu quả Đề án 771 của Chính phủ về “Bồi dưỡng kiến thức dân tộc đối với cán bộ, công chức, viên chức giai đoạn 2018-2025”; có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả vận động quần chúng, xây dựng cơ sở chính trị địa bàn, giúp nhân dân phát triển kinh tế-văn hóa-xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh, tăng cường mối đoàn kết gắn bó quân dân...

PV: Vậy làm thế nào để bộ đội vừa hòa nhập với đồng bào nhưng vẫn giữ vững bản sắc và tác phong của người lính Cụ Hồ?

Thiếu tướng Vũ Quốc Ân: Chúng tôi luôn xác định tư tưởng gần dân, tinh thần phụng sự nhân dân là nền tảng cốt lõi; truyền thống anh hùng, phẩm chất cách mạng, bản lĩnh, ý chí của người quân nhân là yếu tố then chốt để tiến hành các biện pháp công tác biên phòng, trong đó có công tác vận động quần chúng.

Mỗi cán bộ, chiến sĩ chính là cây cầu nối “ý Đảng” với “lòng dân”, do đó cần nắm chắc chủ trương, đường lối, có phương pháp, tác phong chuẩn mực, có kỹ năng dân vận khéo. Đồng thời cần hiểu thấu đáo văn hóa, hiểu được cách nghĩ, cách làm của bà con để truyền đạt chủ trương, chính sách, phổ biến, giáo dục pháp luật một cách dễ hiểu, có sức thuyết phục nhất, bằng những hành động cụ thể nhất... Việc tuyên truyền, vận động nhân dân bài trừ hủ tục, xây dựng đời sống văn hóa mới cũng được các đơn vị biên phòng thực hiện theo phương châm “mưa dầm thấm lâu”, kiên trì, bền bỉ thuyết phục, đi trước thực hiện nêu gương.

PV: Có ý kiến cho rằng, văn hóa là sợi dây kết nối mạnh mẽ nhất để bảo vệ biên cương. Đồng chí đánh giá như thế nào về nhận định này?

Thiếu tướng Vũ Quốc Ân: Tôi cho rằng đây là một ý kiến xác đáng được đúc rút từ cơ sở thực tiễn và cơ sở lý luận, thể hiện được một phần nội dung quan trọng trong Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam. Theo đó, xây dựng “thế trận văn hóa” gắn với củng cố quốc phòng, an ninh, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; văn hóa góp phần bảo vệ Tổ quốc và bảo vệ Tổ quốc phục vụ cho văn hóa phát triển.

Đối với lực lượng BĐBP cũng như mỗi cán bộ, chiến sĩ, việc xây dựng “thế trận văn hóa” theo tinh thần của Nghị quyết 80, dựa vào văn hóa để vun đắp sức mạnh đại đoàn kết, tăng cường sự gắn bó máu thịt với nhân dân chính là một trong những yếu tố quan trọng để xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc, tạo sức mạnh nội sinh để bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa.  

Phương châm của chúng tôi là cần kết hợp truyền thống văn hóa con người Việt Nam, tư tưởng, văn hóa quân sự Việt Nam với văn hóa vì nhân dân trong mỗi cán bộ, chiến sĩ biên phòng và truyền thống yêu nước, bản sắc văn hóa tốt đẹp của cộng đồng các dân tộc trên biên giới... Qua đó, góp phần vun đắp niềm tin, sự đồng thuận, gắn bó của nhân dân với Đảng, Nhà nước, Quân đội và BĐBP.

leftcenterrightdel

Bộ đội Biên phòng giao lưu thể thao cùng người dân Lâm Đồng. Ảnh: MINH PHƯƠNG 

PV: Thưa đồng chí, trong thời gian tới, lực lượng BĐBP sẽ làm gì để bảo vệ và vun đắp các giá trị văn hóa nơi biên cương?

Thiếu tướng Vũ Quốc Ân: Bối cảnh hiện nay đặt ra những yêu cầu mới đối với công tác quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia cũng như nhiệm vụ bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa ở khu vực biên giới của BĐBP.

Với vai trò, nhiệm vụ của mình cùng những kết quả đã đạt được trong thời gian qua, chúng tôi sẽ tiếp tục chỉ đạo các đơn vị tiếp tục tham mưu cho cấp ủy phát huy các giá trị văn hóa dân tộc theo tinh thần Nghị quyết 80 và Kết luận số 99-KL/TW của Bộ Chính trị về Đề án “Xây dựng nền biên phòng toàn dân, thế trận biên phòng toàn dân trong nền quốc phòng toàn dân, thế trận quốc phòng toàn dân gắn với nền an ninh nhân dân, thế trận an ninh nhân dân ở khu vực biên giới”.

Tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động nhân dân xây dựng đời sống văn hóa mới; đầu tư, phát huy hiệu quả các thiết chế văn hóa trong BĐBP; thường xuyên đổi mới nội dung, hình thức đưa thông tin văn hóa về cơ sở phù hợp với từng địa bàn...; động viên, khuyến khích cán bộ, chiến sĩ tích cực phối hợp cùng các ngành chức năng và đồng bào các dân tộc trong hoạt động bảo tồn, phát triển các giá trị văn hóa bản địa gắn với trách nhiệm tham gia quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia để mỗi người dân thực sự là một “cột mốc sống” nơi biên cương Tổ quốc.

Cùng với đó, chủ động tiến hành các hoạt động đối ngoại biên phòng, giao lưu văn hóa, văn nghệ giữa BĐBP Việt Nam và lực lượng chức năng các nước láng giềng; giữa cấp ủy, chính quyền và nhân dân hai bên biên giới.

Thực hiện tốt những nội dung này, chúng tôi hy vọng sẽ góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu xây dựng và phát triển văn hóa, củng cố lòng tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước, vun đắp khối đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng “thế trận lòng dân”, cùng với BĐBP bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia.

PV: Trân trọng cảm ơn đồng chí!

VÂN ANH - HOÀNG DƯƠNG (thực hiện)