Tuy nhiên, theo nhận định của tờ La Nacion (Argentina), mâu thuẫn đang ngày một căng thẳng hơn giữa hai nguyên thủ quốc gia Argentina và Brazil trong thời gian gần đây đã không chỉ đơn thuần thể hiện sự khác nhau trong quan điểm “trị quốc, bình thiên hạ” giữa hai nhà lãnh đạo này mà lại trở thành tấm gương phản ánh sự cạnh tranh giữa hai siêu cường Mỹ và Trung Quốc. Tổng thống Argentina, người đang chứng kiến tỷ lệ ủng hộ suy giảm, trông chờ vào sự giúp đỡ của ông D.Trump và việc thành lập một khối chống Trung Quốc. Tuy nhiên, Brazil không có ý định nhắm mắt đi theo “ngọn đuốc chỉ đường từ Washington”.

Đã từ lâu người ta nhận ra rằng, Tổng thống Argentina Javier Milei và Tổng thống Brazil Lula da Silva đang xây dựng hai mô hình phát triển đất nước gần như đối lập. Ông Javier Milei theo đuổi tư tưởng tự do kinh tế cấp tiến hữu khuynh, còn ông Lula da Silva là một chính trị gia theo khuynh hướng tả khuynh, dân chủ xã hội. Đối với Tổng thống Argentina, vai trò của nhà nước trong quản lý quốc gia càng nhỏ càng tốt, còn Tổng thống Brazil luôn luôn nhấn mạnh vai trò dẫn dắt xã hội của nhà nước. Ông Milei được coi như một chính trị gia Mỹ Latin thân Mỹ, thân phương Tây, gần gũi đương kim chủ nhân Nhà trắng-ông D.Trump. Ngay từ khi tranh cử tổng thống năm 2023, trước khi ông D.Trump quay lại Nhà Trắng, ông Milei đã lớn tiếng chỉ trích chính quyền Trung Quốc. Sau khi đắc cử, ông cũng đã phản đối việc Argentina gia nhập Nhóm các nền kinh tế mới nổi (BRICS) dưới thời người tiền nhiệm. Tổng thống Milei nhìn thấy cơ hội để đưa Argentina trở thành đối tác chiến lược hàng đầu của Washington tại Nam Mỹ. Và ông cố gắng thực hiện mọi việc mà theo ông là có thể giúp Argentina nhận được sự ủng hộ mạnh hơn từ Washington về tài chính, đầu tư và ngoại giao. Một số nhà phân tích còn cho rằng, cũng vì lý do đó mà chính sách đối ngoại của ông Milei ngày càng gắn với một liên minh bảo thủ do Tổng thống D.Trump dẫn dắt. Cũng chính vì thế, Tổng thống Argentina đang càng ngày càng thể hiện rõ hơn quan điểm thiếu thiện chí đối với Bắc Kinh dù rất biết Trung Quốc là một trong những đối tác thương mại lớn nhất của Argentina.

leftcenterrightdel

 Tổng thống Argentina Javier Milei tại Lima, Peru, ngày 28-7. Ảnh: AFP

Đương kim Tổng thống Argentina còn luôn luôn thể hiện lập trường nhất quán ủng hộ Israel. Không ngẫu nhiên để đáp lại, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã coi Tổng thống Milei như “một người bạn lớn và chân thành của Israel”. Ông Netanyahu coi ông Milei như một “đồng minh về đạo đức và chính trị”, bởi hai người có chung lập trường chống Iran, chống Hamas và ủng hộ quan hệ chặt chẽ với Mỹ và Israel.

Ở thời điểm hiện tại, cũng theo tờ La Nacion, tại Mỹ Latin đang tiến hành một chiến lược nhằm củng cố quan điểm cho rằng Tổng thống Argentina đã trở thành người thúc đẩy các chính sách có lợi cho Tổng thống Mỹ trong khu vực này. Định hướng đó đã được Bộ Ngoại giao Argentina tiếp nhận và triển khai, với mục tiêu hình thành một liên minh ủng hộ ông D.Trump, dự kiến khoảng 10 quốc gia. Trong số đó có El Salvador, Chile, Peru, Bolivia, Paraguay, Ecuador, thậm chí còn có cả Colombia sát cánh cùng Argentina. Các quốc gia này sẽ ủng hộ Tổng thống Mỹ trong việc thực hiện cái gọi là phiên bản mô phỏng Học thuyết Monroe của thập niên 1820, thế kỷ 19, dựa trên nguyên tắc "châu Mỹ là của người châu Mỹ". Điều này rõ ràng đi ngược lại lợi ích của Trung Quốc.

Trong khi đó, ông Lula đã và đang theo đuổi chính sách đối ngoại cân bằng động. Tổng thống Brazil dù luôn cố gắng duy trì quan hệ tốt với Mỹ nhưng đồng thời cũng tăng cường hợp tác với Trung Quốc. Ông giữ vai trò trung gian trong nhiều vấn đề quốc tế và coi BRICS là công cụ thúc đẩy một trật tự quốc tế đa cực... Chính vì thế, liên minh do ông Milei dẫn đầu trong định hướng xuôi theo chiều gió thổi tới từ Washington "châu Mỹ là của người châu Mỹ" đã không nhận được sự ủng hộ của Brazil cũng như của Mexico (nơi bà Claudia Sheinbaum đang nắm quyền) và Canada (do ông Mark Carney lãnh đạo).

3 quốc gia quan trọng nhất của châu lục đều không đồng tình với nguyên tắc này, đặc biệt là Brazil. Tờ La Nacion nhận xét, nếu ông D.Trump muốn giành được sự ủng hộ cho chính sách (đối đầu) của mình đối với Trung Quốc-quốc gia đã đạt được những thành công đáng kể tại khu vực Mỹ Latin-thì Tổng thống Mỹ cần thúc đẩy sự thay đổi trong đường lối chính trị của Chính phủ Brazil. Trong những nỗ lực để tạo ra áp lực đối với nguyên thủ quốc gia Brazil, Tổng thống Argentina càng lộ diện rõ hơn trong những phát biểu mang tính công kích đối với cá nhân Tổng thống Brazil, thậm chí là vượt cả ra ngoài khuôn khổ đó. Giữa cuộc chơi không mấy hay ho này ở tầm nguyên thủ quốc gia, Tổng thống Argentina bị một số nhà quan sát coi như người ăn cơm nhà vác tù và cho... Mỹ.

Tờ La Nacion nhận xét, hiện vẫn chưa rõ việc ông Milei công kích và xúc phạm Tổng thống Lula sẽ gây bất lợi cho chính bản thân nguyên thủ quốc gia Brazil hay không vì vốn dĩ từ xưa tới nay, người Brazil rất coi trọng và gìn giữ nền độc lập của mình. Cũng có thể sẽ xuất hiện cái gọi là hiệu ứng ngược: Những lời công kích từ Argentina vì thái độ bất tuân mệnh lệnh tới từ Washington lại mang đến thêm sự yêu mến của cử tri Brazil cho Tổng thống Lula? Từng có chuyện tương tự diễn ra ở Canada: Tại nước này, Thủ tướng Mark Carney, nhờ những phát biểu cưỡng lại những áp đặt từ Nhà Trắng đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử, dù trước đó bị tụt lại trong các cuộc thăm dò dư luận.

HỒNG THANH QUANG